Η ταυρίνη, ή 2-αμινοαιθανοσουλφονικό οξύ, συχνά περιγράφεται ως αμινοξύ. Επιστημονικά, όμως, ταξινομείται ακριβέστερα ως αμινοσουλφονικό οξύ, επειδή διαθέτει σουλφονική και όχι καρβοξυλική ομάδα. Είναι επίσης μη πρωτεϊνογενετική: δεν χρησιμοποιείται ως δομικό συστατικό για τη σύνθεση πρωτεϊνών.

Ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να συνθέσει ταυρίνη από τα θειούχα αμινοξέα κυστεΐνη και μεθειονίνη. Παράλληλα, την προσλαμβάνει από τη διατροφή, κυρίως μέσω ψαριών, θαλασσινών, κρέατος και, σε μικρότερο βαθμό, γαλακτοκομικών προϊόντων. Οι φυτικές τροφές περιέχουν γενικά πολύ μικρότερες ποσότητες [2,3].

Η εκτενής επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι η ταυρίνη έχει πολλαπλές φυσιολογικές λειτουργίες. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η λήψη συμπληρώματος προσφέρει αυτομάτως πρόσθετο όφελος σε κάθε υγιή άνθρωπο. Η φυσιολογική αναγκαιότητα μιας ουσίας και η αποτελεσματικότητα της συμπληρωματικής χορήγησής της είναι διαφορετικά επιστημονικά ερωτήματα.

Ποιος είναι ο ρόλος της ταυρίνης στον οργανισμό;

Οσμωρύθμιση και κυτταρικός όγκος

Η ταυρίνη λειτουργεί ως οργανικός ωσμολύτης. Συμβάλλει, δηλαδή, στη ρύθμιση της ισορροπίας νερού και διαλυμένων ουσιών μέσα στα κύτταρα, βοηθώντας στη διατήρηση του φυσιολογικού κυτταρικού όγκου. Η λειτουργία αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική σε ιστούς με υψηλή μεταβολική ή ηλεκτρική δραστηριότητα [1–4].

Ομοιόσταση ασβεστίου και λειτουργία των μυών

Στους σκελετικούς μύες και στο μυοκάρδιο, η ταυρίνη συνδέεται με τη ρύθμιση της ενδοκυττάριας συγκέντρωσης ασβεστίου, τη λειτουργία διαύλων ιόντων και τη σταθερότητα των κυτταρικών μεμβρανών. Αυτοί οι μηχανισμοί συμμετέχουν στη φυσιολογική διέγερση και συστολή των μυϊκών κυττάρων [1,3]. Παρ’ όλα αυτά, η παρουσία της ταυρίνης στον μυϊκό ιστό δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι ένα συμπλήρωμα αυξάνει τη μυϊκή μάζα ή την απόδοση.

Νευρικό σύστημα και αμφιβληστροειδής

Υψηλές συγκεντρώσεις ταυρίνης εντοπίζονται στον εγκέφαλο και στον αμφιβληστροειδή. Η ένωση συμμετέχει σε νευρορυθμιστικές και κυτταροπροστατευτικές διεργασίες, καθώς και στη ρύθμιση της ιοντικής ισορροπίας [1,2]. Οι βιολογικές αυτές λειτουργίες αποτελούν αντικείμενο εκτεταμένης έρευνας, αλλά δεν δικαιολογούν ισχυρισμούς ότι η συμπληρωματική ταυρίνη προλαμβάνει ή θεραπεύει νευρολογικές παθήσεις.

Χολικά οξέα και πέψη των λιπών

Στο ήπαρ, η ταυρίνη συνδέεται με χολικά οξέα και συμμετέχει στον σχηματισμό χολικών αλάτων. Τα χολικά άλατα διευκολύνουν τη γαλακτωματοποίηση, την πέψη και την απορρόφηση των διατροφικών λιπών και των λιποδιαλυτών βιταμινών [1,2].

Κυτταροπροστασία και οξειδωτικό στρες

Η ταυρίνη συμμετέχει σε μηχανισμούς που σχετίζονται με τη λειτουργία των μιτοχονδρίων, τη φλεγμονώδη απόκριση και τη ρύθμιση του οξειδωτικού στρες [2,4]. Ο χαρακτηρισμός της απλώς ως «ισχυρού αντιοξειδωτικού» είναι υπεραπλουστευτικός: οι δράσεις της είναι κυρίως ρυθμιστικές και έμμεσες και δεν ταυτίζονται με τη δράση ενός κλασικού άμεσου δεσμευτή ελευθέρων ριζών.

Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες;

Οι ανασκοπήσεις καταγράφουν ισχυρή τεκμηρίωση για τη φυσιολογική σημασία της ταυρίνης στην ομοιόσταση των κυττάρων, στους διεγέρσιμους ιστούς και στη σύζευξη των χολικών οξέων. Η έρευνα για τα συμπληρώματα εξετάζει διαφορετικούς πληθυσμούς και εκβάσεις — από την άσκηση έως καρδιομεταβολικούς δείκτες — με αποτελέσματα που δεν είναι ομοιόμορφα.

Επομένως, δεν είναι επιστημονικά ορθό να αποδίδονται στην ταυρίνη καθολικά οφέλη. Η αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον πληθυσμό, τη διάρκεια της μελέτης, τη δόση, τη διατροφή, το αρχικό επίπεδο υγείας και το συγκεκριμένο αποτέλεσμα που μετρήθηκε. Οι μηχανιστικές μελέτες σε κύτταρα ή ζώα είναι χρήσιμες για την κατανόηση της βιολογίας, αλλά δεν ισοδυναμούν από μόνες τους με αποδεδειγμένο κλινικό όφελος στον άνθρωπο.

Είναι η ταυρίνη διεγερτική ουσία;

Όχι. Η ταυρίνη δεν δρα ως διεγερτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος με τον τρόπο που δρα η καφεΐνη. Η συχνή παρουσία της σε ενεργειακά ποτά δημιουργεί σύγχυση, όμως τα συγκεκριμένα προϊόντα συνήθως περιέχουν καφεΐνη, σάκχαρα ή άλλα συστατικά. Συνεπώς, οι επιδράσεις ενός ενεργειακού ποτού δεν μπορούν να αποδοθούν στην ταυρίνη μεμονωμένα.

Ασφάλεια και προφυλάξεις

Στις δημοσιευμένες ανθρώπινες μελέτες, η ταυρίνη έχει γενικά παρουσιάσει καλή ανεκτικότητα στις ποσότητες και στις χρονικές περιόδους που έχουν μελετηθεί [3,4]. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι οποιαδήποτε ποσότητα είναι ασφαλής για απεριόριστο χρονικό διάστημα.

Άτομα με χρόνια νοσήματα, νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία, εγκυμοσύνη ή θηλασμό, καθώς και όσοι λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, χρειάζεται να συμβουλεύονται γιατρό ή άλλο κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία υγείας πριν χρησιμοποιήσουν συμπλήρωμα. Το συμπλήρωμα δεν υποκαθιστά την ιατρική αξιολόγηση, την ισορροπημένη διατροφή ή την ενδεδειγμένη θεραπεία.

Συμπέρασμα

Η ταυρίνη είναι μια βιολογικά σημαντική, μη πρωτεϊνογενετική αμινοσουλφονική ένωση. Συμμετέχει στην οσμωρύθμιση, στην ισορροπία του ασβεστίου, στη λειτουργία των κυτταρικών μεμβρανών και στη σύζευξη των χολικών οξέων. Δεν είναι καφεΐνη ούτε δομικό αμινοξύ των πρωτεϊνών. Παρότι οι φυσιολογικές λειτουργίες της είναι καλά τεκμηριωμένες, τα πιθανά οφέλη ενός συμπληρώματος πρέπει να αξιολογούνται ξεχωριστά, με βάση συγκεκριμένα δεδομένα από ανθρώπινες μελέτες.

Συχνές ερωτήσεις για την ταυρίνη

Είναι η ταυρίνη αμινοξύ;

Στην καθημερινή γλώσσα κατατάσσεται συχνά στα αμινοξέα. Χημικά, είναι αμινοσουλφονικό οξύ και δεν ενσωματώνεται στις πρωτεΐνες.

Είναι η ταυρίνη διεγερτική όπως η καφεΐνη;

Όχι. Η ταυρίνη δεν είναι διεγερτικό αντίστοιχο της καφεΐνης. Η συνύπαρξή τους σε ορισμένα ενεργειακά ποτά δεν σημαίνει ότι έχουν την ίδια δράση.

Παράγει ο οργανισμός ταυρίνη;

Ναι. Ο ανθρώπινος οργανισμός μπορεί να τη συνθέσει από την κυστεΐνη και τη μεθειονίνη, ενώ λαμβάνει επιπλέον ποσότητες από τρόφιμα ζωικής προέλευσης.

Σε ποιες τροφές υπάρχει ταυρίνη;

Κύριες διατροφικές πηγές είναι τα ψάρια, τα θαλασσινά και το κρέας. Μικρότερες ποσότητες υπάρχουν σε ορισμένα γαλακτοκομικά, ενώ οι περισσότερες φυτικές τροφές περιέχουν ελάχιστη ταυρίνη.

Η ταυρίνη αυξάνει τη μυϊκή μάζα;

Η ταυρίνη έχει φυσιολογικό ρόλο στον μυϊκό ιστό, αλλά αυτό δεν αποδεικνύει ότι η συμπληρωματική λήψη αυξάνει από μόνη της τη μυϊκή μάζα. Για τέτοιο συμπέρασμα απαιτούνται συγκεκριμένα δεδομένα από ελεγχόμενες μελέτες σε ανθρώπους.

Η ονομασία «ταυρίνη» σημαίνει ότι προέρχεται από αναπαραγωγικό υλικό ταύρου;

Όχι. Η ονομασία σχετίζεται ιστορικά με την πρώτη απομόνωση της ουσίας από χολή βοοειδούς και όχι με αναπαραγωγικό υλικό.

Βιβλιογραφία

1. Huxtable RJ. “Physiological actions of taurine.” Physiological Reviews. Δημοσίευση/Published: January 1992;72(1):101–163. DOI: 10.1152/physrev.1992.72.1.101. PubMed · Google Scholar

2. Ripps H, Shen W. “Review: taurine: a ‘very essential’ amino acid.” Molecular Vision. Δημοσίευση/Published: 2012;18:2673–2686. PMID: 23170060. PubMed · Google Scholar

3. De Luca A, Pierno S, Conte Camerino D. “Taurine: the appeal of a safe amino acid for skeletal muscle disorders.” Journal of Translational Medicine. Δημοσίευση/Published: 25 July 2015;13:243. DOI: 10.1186/s12967-015-0610-1. PubMed · Google Scholar

4. Schaffer S, Kim HW. “Effects and Mechanisms of Taurine as a Therapeutic Agent.” Biomolecules & Therapeutics. Δημοσίευση/Published: 1 May 2018;26(3):225–241. DOI: 10.4062/biomolther.2017.251. PubMed · Google Scholar